Blauw bord scheepvaart: betekenis en gebruik uitgelegd
Het blauw bord scheepvaart is een signaal dat je op de binnenwateren geregeld tegenkomt, en het is ook een vraag die op het examen voor je stuurbrevet kan opduiken. In deze gids leggen we helder uit wat het blauw bord precies betekent, wanneer een schip het voert en hoe je dit onthoudt voor je theorie-examen.
Wat is het blauw bord in de scheepvaart?
Het blauw bord, in het reglement het lichtblauwe bord, is een sein waarmee een groot schip op de binnenwateren vraagt om een tegenligger uitzonderlijk stuurboord op stuurboord te passeren. Normaal passeren twee grote schepen die elkaar tegemoet varen elkaar net andersom: bakboord op bakboord. Het blauwe bord is dus de uitzondering op de regel, niet de regel zelf.
Het bord hangt altijd aan stuurboord, de kant waar het schip de tegenligger wil laten voorbijvaren. Het is aan beide zijden zichtbaar, heeft een witte rand van minstens 5 cm en wordt gecombineerd met een helder wit flikkerlicht dat rondom zichtbaar is. De regels staan in het Algemeen Politiereglement voor de Scheepvaart op de Binnenwateren (APSB), artikel 6.04 en 6.05.
De hoofdregel: hoe ontmoeten schepen elkaar?
Om het blauwe bord te begrijpen, moet je eerst de gewone ontmoetingsregel kennen (APSB art. 6.04):
- Volgt een van beide schepen de stuurboordwal, dan houdt dat schip zijn koers en wijkt het andere schip uit.
- Volgt geen van beide de stuurboordwal, dan wijken beide schepen uit naar stuurboord en passeren ze elkaar bakboord op bakboord.
- Tussen een klein schip en een groot schip geldt die regel niet. Het kleine schip moet het grote schip dan de ruimte laten om zijn koers te houden en te manoeuvreren, en kan niet eisen dat het grote schip voor hem uitwijkt (art. 6.02).
Wanneer mag een schip het blauw bord gebruiken?
Het APSB laat het blauwe bord enkel toe tussen grote schepen, en alleen in een welbepaalde situatie (art. 6.05). Een groot schip dat op weg is naar een plek aan zijn bakboordzijde, mag aan een groot schip dat tegemoet komt vragen om het aan stuurboord te passeren. Zo'n plek kan zijn:
- een vaarwater, haven of laad- en losplaats
- een sluis of een brugdoorvaart
- een aanlegplaats of een plaats waar schepen ligplaats mogen nemen
Het schip mag die vraag pas stellen als het zich ervan vergewist heeft dat de manoeuvre zonder gevaar kan. Voor snelle schepen gelden deze ontmoetingsregels niet: een snel schip spreekt met een ander snel schip via de marifoon af hoe ze elkaar passeren (art. 6.06).
Welke seinen horen bij het blauw bord?
Het schip dat stuurboord op stuurboord wil passeren, geeft twee korte stoten en toont aan stuurboord:
| Moment | Sein aan stuurboord |
|---|---|
| Overdag | Lichtblauw bord, samen met een helder wit flikkerlicht dat rondom zichtbaar is |
| 's Nachts | Helder wit flikkerlicht dat rondom zichtbaar is, eventueel samen met het lichtblauwe bord |
Die seinen blijven staan tot de passage voorbij is. Dan volgt het antwoord van de tegenligger:
- Gaat de tegenligger akkoord, dan antwoordt hij met hetzelfde geluidssein en toont hij zelf dezelfde seinen als hij daarmee uitgerust is.
- Twijfelt het eerste schip of de vraag begrepen is, dan herhaalt het de twee korte stoten.
- Kan de tegenligger niet ingaan op de vraag, dan geeft hij een reeks zeer korte stoten. Beide schippers moeten dan alles doen om het gevaar af te wenden.
Wat doe je met een klein schip?
Een klein schip, zoals de meeste plezierboten, toont het blauwe bord zelf nooit: het sein is voorbehouden aan grote schepen. Zie je een groot schip met het blauwe bord, dan laat je het de ruimte om zijn manoeuvre uit te voeren. In de praktijk betekent dat: je verleent voorrang en passeert het bij voorkeur ook stuurboord op stuurboord, zoals het grote schip aangeeft.
Het blauw bord op het examen voor je vaarbewijs
Vragen over het blauw bord vallen onder het onderdeel reglementen van het theorie-examen, zowel voor het beperkt als voor het algemeen stuurbrevet. Examenvragen toetsen vaak net de details: wie het bord mag tonen, aan welke kant het hangt, welk geluidssein erbij hoort en wat een klein schip moet doen. Ook de geluidsseinen en de voorrangsregels te water komen daarbij vaak samen in één vraag.
Op examensimulator-vaarbewijs.be oefen je dit soort vragen in een realistische examensetting. Het eerste examen van 30 vragen is volledig gratis, zonder addertjes. Wil je daarna verder oefenen met meer dan 2.600 examenvragen, dan betaal je eenmalig € 39,99 voor 6 maanden volledige toegang, zonder abonnement of automatische verlenging. Na elk examen zie je je score en per vraag jouw antwoord naast het juiste antwoord, zodat je snel leert uit je fouten.
Tips om het blauw bord te onthouden
- Blauw bord = stuurboord op stuurboord. De gewone regel tussen twee grote schepen is bakboord op bakboord.
- Bord en flikkerlicht hangen aan stuurboord: de kant waar de tegenligger moet passeren.
- Het geluidssein is twee korte stoten. Kan de tegenligger niet volgen, dan geeft hij een reeks zeer korte stoten.
- Enkel grote schepen tonen het bord. Een klein schip laat het grote schip de ruimte.
- Leer de borden samen met de navigatielichten, want veel examenvragen combineren meerdere seinen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent het blauw bord in de scheepvaart precies?
Een groot schip met het lichtblauwe bord en een wit flikkerlicht aan stuurboord vraagt aan een tegemoetkomend groot schip om stuurboord op stuurboord te passeren, in plaats van bakboord op bakboord zoals gewoonlijk.
Aan welke kant hangt het blauw bord?
Altijd aan stuurboord. Dat is ook de kant waar de tegenligger moet voorbijvaren.
Wordt het blauw bord altijd gecombineerd met een licht?
Ja. Overdag toont het schip het lichtblauwe bord samen met een helder wit flikkerlicht. 's Nachts volstaat het witte flikkerlicht, eventueel met het bord erbij. Daarbovenop geeft het schip twee korte stoten.
Wat moet het andere schip doen?
Een groot schip dat akkoord gaat, antwoordt met twee korte stoten en toont zelf dezelfde seinen als het daarmee uitgerust is. Kan het niet ingaan op de vraag, dan geeft het een reeks zeer korte stoten.
Moet ik als pleziervaarder reageren op een blauw bord?
Ja. Met een klein schip toon je zelf geen blauw bord, maar je laat het grote schip de ruimte om zijn koers te houden en te manoeuvreren. Bij voorkeur passeer je het dan ook stuurboord op stuurboord.
Waar kan ik dit soort examenvragen gratis oefenen?
Op examensimulator-vaarbewijs.be leg je een eerste volledig gratis proefexamen van 30 vragen af. Daarna oefen je voor eenmalig € 39,99 zes maanden lang onbeperkt verder tot je slaagt. Veel succes, schipper!
Oefen nu zelf voor je vaarbewijs
Maak gratis een account aan en oefen met interactieve online proefexamens.
Registreer je nu